1 – فقر اقتصادی :

فقر اقتصادی کمبوده های مالی و کمبود دسترسی به امکانات به دلیل مسائل مالی رای را می گویند .

2- فقر فرهنگی :

فقر فرهنگی یک مسئله کاملا پیچیده است که به راحتی قابل شناسایی نمی باشد و در این مورد معیارهای مختلفی را در نظر گرفته شده است و در هر جامعه ای به گونه ای تعریف شده است و در جامعه ما فقر فرهنگی یعنی دور شدن از ارزش های دینی و هویت ایرانی و...

فقر اقتصادی و فقر فرهنگی با یکدیگر رابطه تنگاتنگی داشته و همواره این دو گونه فقر بر یکدیگر تاثیرات خود را گذاشته اند .

فقر اقتصادی و رابطه اش با معماری

در جوامع فقیر ( انسانهای فقیر ) که از محدویت ها و کاستی های زیادی رنج می برند همواره برای تامین مهمترین نیاز خود یعنی مسکن دچار مشکل بوده اند و خواهند بود و فقر اقتصادی بر معماری این جوامع تاثیر به سزای گذاشته است که می توانیم این تاثیرات را به گروه عمده تقسیم می نمایم .

1 – گروه اول :

 معماری که به واسطه فقر اقتصادی در جامعه که دچار فقر فرهنگی نیز می باشند در این جوامع فقر اقتصادی تاثیرات زیادی را بر معماری و فرهنگ جامعه خواهد گذاشت و فقر اقتصادی عاملی ، سد فقر اقتصادی نخواهد شد

در اين جوامع معماري از نظر زيبايي ، عملكردي ، فرهنگي و ... ضعيف بوده و معماري ( ساختمان ) صرفا به عنوان يك سرپناه در برابر عواملي همچون باد ، آفتاب ، باران و ... خواهد بود و هيچ يك از نياز هاي ديگر انسان هاي اين جوامع را تامين نخواهد كرد و معماري و انسانهاي اين جامعه مغلوب فقر اقتصادي شده اند .

2- گروه دوم :

معماري كه به واسطه فقر اقتصادي در جامعه كه فاقد اقتصادي در جامعه اي كه فاقد فقر فرهنگي مي باشند در اين جوامع فقر اقتصادي تاثيرات خود را به گونه اي ديگر به جامعه وارد مي نمايد و باعث ژيشرفت آن جامعه خواهد شد و فرهنگ عاملي خواهد بود در برابر فقر اقتصادي .

همانطور كه مي دانيم فقر موجب كمبود و كاستي هاي مي شود كه اين كمبود ها در اين جوامع ضعف تلقي نمي شود و براي نيازهاي كه به واسطه فقر به وجود آمده اند به گونه اي ديگر عمل كرده اند . مي دانيم نياز مادر همه نو آوري ها بوده و هست بنابراين در اين جامعه اعضاي با فرهنگ و شعور جامعه با آگاهي براي نيازهاي خويش به دنبال پاسخ هاي و راه حل هاي گشته اند و نياز هاي خود را با نو آوري هاي رفع نموده اند و فقر اقتصادي باعث پيشرفت جامعه در بدست آوري روش هاي نو كه با فرهنگ ، اقتصاد و معيارهاي جامعه مطابقت دارد ، شده است .

نمونه هاي از دستاورد هاي فقر اقتصادي كه باعث پيشرفت و نوآوري شده اند .

ملات كاه گل :

در معماري اقشار فقير مي بينيم كه براي اندود ديوار ها و بام از ملات كاه گل استفاده نموده اند علت استفاده از اين ملات بدان علت است كه در برابر ساختمان سازي نياز به اندودي ارزان قيمت و در دسترس كه در برابر رطوبت مقاوم بوده داشته اند و نياز سبب شده كه از دست به شناسايي خاصيت گل رس زده و متوجه اين خاصيت گل رس شده كه در جذب رطوبت متورم شده و يك لايه محافظ در برابر عبور آب مقاوم مي شود ولي از آنجا كه خاك رس بعد از خشك شدن ترك بر مي دارد در اين ملات از كاه استفاده كردند كه به صورت آرماتور عمل مي كند ، استفاده كرده اند .

مصالح بوم آورد :

يكي ديگر از دست آورد هاي فقر اقتصادي كه باعث پيشرفت بوده استفاده از مصالح بومي بوده است . همانطور كه مي دانيم يكي از اصول در معماري ايراني استفاده از مصالح بومي است و كه علت اصلي استفاده از مصالح بومي اقتصاد ، راحتي و هماهنگي مي باشد كه در معماري هاي كه از نظر اقتصادي مشكلي نبوده ، استفاده از مصالح بومي تقريبا احتياج ديده نمي شده همچون تخت جمشيد و ....

و دستاورد هاي ديگري كه كمابيش با آنها آشنا هستييم و مجال معرفي اين دستاورد ها نيست .

تزئينات در معماري جوامعي كه فقر اقتصادي باعث پيشرفت شده :

در معماري اين جوامع ديده شده كه اقتصاد ضعيف تاثيري بر تزئينات و زيبايي شاختمان نگذاشته است و در اين جوامع با آگاهي از عناصر اصلي ساختمان به گونه اي استفاده نموده اند كه زيبايي ساختمان را نيز تامين نمايد و از همه امكانات استفاده بهينه را داشته اند و هيچ عنصري صرفا به عنوان تزئين به كار نمي رفته و از همه عناصر در ساختمان به طور منطقي استفاده مي نموده اند .

رابطه فقر با معماري در جامعه امروزي :

در جامعه امروزي با توجه به اينكه ديده شد نياز باعث نو آوري شده ولي در اين جامعه نياز باعث نو آوري نشده است بلكه باعث كاهش فرهنگ و سبب كاهش ارزش هاي فرهنگي و هويتي و زيبايي در ساختمان هاي كه در مناطق فقير نشينمي باشند ، ديده مي شود و حتي در اين جامعه از پيشرفت هاي پيشينيان استفاده نكرده اند .

يكي از عواملي كه موجب ضعف در معماري جامعه كه از فقر اقتصادي رنج ميبرد ، شده است وجود آيين نامه هاي است كه اين آئين نامه ها امكان نو آوري و استفاده از امكاناتي كه مطابق با اقتصاد آن جامعه است را گرفته وآئين نامه ها كاملا تك بعدي عمل نموده است و افراد جامعه كه توان اجراي آئين نامه را از نظر اقتصادي ندارند به دنبال راهكارهاي براي شانه خالي كردن از اجراي آئين نامه مي باشند و عملا اين قوانين دست و پا گير كه مطابقتي با اقتصاد هاي مختلف ندارد مهم ترين علت ضعف معماري جامعه امروزي است .